Innocent, 2567

สีอะคริลิค และ สีน้ำมัน บนแคนวาส

150 x 170 cm

เริ่มต้นของมนุษย์ มักไม่ได้เกิดจากการเลือกอย่างอิสระ แต่ถูกหล่อหลอมและกำหนดทิศทางผ่านสภาพแวดล้อมทางสังคมที่รายล้อมอยู่รอบตัว ตั้งแต่ครอบครัว ศาสนา ระบบการศึกษา ไปจนถึงบรรทัดฐานทางวัฒนธรรม สิ่งเหล่านี้ค่อย ๆ บ่มเพาะให้มนุษย์เรียนรู้ว่าสิ่งใดคือความดี สิ่งใดคือความถูกต้อง รวมไปถึงการเกิดความศรัทธาและอุดมการณ์ที่ฝังลึกในจิตสำนึก โดยที่หลายครั้งมนุษย์อาจไม่ได้ตั้งคำถามว่าสิ่งที่ตนเชื่อนั้นเกิดจากความศรัทธาอย่างแท้จริง หรือเป็นผลจากการชี้นำของโครงสร้างทางสังคมที่มองไม่เห็น

จากบริบทดังกล่าว แนวคิดของ Pierre Bourdieu ช่วยอธิบายให้เห็นถึงกระบวนการที่อำนาจทางสังคมและความเชื่อถูกส่งต่อและทำให้ดำรงอยู่ผ่านชีวิตประจำวันของมนุษย์ Bourdieu เรียกกระบวนการนี้ว่า Habitus ซึ่งหมายถึงชุดของความคิด ความเคยชิน และทัศนคติที่ถูกปลูกฝังซ้ำ ๆ จนกลายเป็นสิ่งที่มนุษย์รับรู้ว่าเป็นธรรมชาติ หรือความถูกต้องโดยไม่ตั้งคำถาม

ภาพภายในลักษณะเด็กปฐมวัยจึงไม่ได้เป็นเพียงตัวแทนของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นสัญลักษณ์ของโครงสร้างอำนาจทางความเชื่อที่ทำหน้าที่ชี้นำและกำหนดกรอบความคิดให้กับผู้อื่น ผู้ถูกปกคลุมด้วยผ้าและยืนอยู่บนผืนผ้า สะท้อนสภาวะของปัจเจกที่ดำรงอยู่ภายใต้อิทธิพลของ Symbolic Power หรืออำนาจเชิงสัญลักษณ์ ซึ่งเป็นอำนาจที่ไม่จำเป็นต้องใช้ความรุนแรง แต่ทำให้ผู้ถูกครอบงำ ยินยอม และเชื่อฟังโดยสมัครใจ

ความคลุมเครือระหว่างการถูกชี้นำกับการเลือกเชื่อด้วยตนเอง จึงกลายเป็นพื้นที่สีเทาที่แยกไม่ออกระหว่างผู้กระทำและผู้ถูกกระทำ ผืนผ้าที่ทั้งสองยืนอยู่ เปรียบเสมือนฐานของความเชื่อและอุดมการณ์ที่ดูมั่นคงในสายตาของผู้ศรัทธา แต่ในความเป็นจริงกลับสั่นไหว บิดเบี้ยว และไม่แน่นอน เงาสะท้อนที่ดูชัดเจนในใจจึงทำหน้าที่ตั้งคำถามต่อ “ความจริง” ที่ถูกทำให้เชื่อว่าเป็นหนึ่งเดียว และชี้ให้เห็นว่าสิ่งที่มนุษย์ยึดถือว่าเป็นความดี ความถูกต้อง หรือศรัทธา อาจเป็นเพียงผลผลิตของโครงสร้างทางสังคมที่ทำงานอย่างเงียบงัน

‍